partneralimentatie

1. Stap 1: partneralimentatie op de schop?
   De partneralimentatie is vaak een blok aan het been van de betaler en voor diegene een uitzichtloze situatie. Onlangs is de discussie omtrent de partneralimentatie in de politiek aangewakkerd door een particulier initiatief van een alimentatiebetaler. Daarbij is gesproken over een verkorting van de (maximale) alimentatietermijn van 12 naar 8 jaar. Maar wat is eigenlijk de achterliggende gedachte van deze discussie en hoe kan de partneralimentatie kwestie anders benaderd worden?
   
   In algemene zin roept het vraagstuk van partneralimentatie regelmatig vragen op. Zo is het voor velen onbegrijpelijk dat als je niet bent gehuwd met elkaar, maar wel een heel lange periode hebt samengeleefd met elkaar ‘als ware gehuwd’ en samen kinderen hebt gekregen, er geen recht bestaat op het vorderen van een bijdrage in het levensonderhoud van de (meest) verdienende partner als deze relatie eindigt. Wat is feitelijk het verschil met de gehuwde situatie? Ook hier is er een zorg voor kinderen (geweest) met vaak een (gedeeltelijke) opoffering van een carrière etc. Met name deze argumenten liggen vandaag de dag ten grondslag aan het vraagstuk van partneralimentatie.
   
   En wat te denken van het feit dat van een nieuwe partner van de alimentatiebetaler wordt verlangd dat die geheel in eigen levensonderhoud kan voorzien (zodat die ook kan bijdragen in de woonlasten en waardoor er bij de alimentatiebetaler meer ruimte ontstaat voor betaling van een alimentatie) ongeacht of dat deze nieuwe partner daartoe de middelen reeds bezit of deze kan verkrijgen. De ex-echtgenote daarentegen die alimentatie ontvangt ervaart vanuit de wet geen enkele prikkel om eigen inkomen te gaan verwerven, behalve dan dat de alimentatietermijn is beperkt voor de duur van 12 jaar (met overigens het recht om verlenging van deze termijn te vragen op grond van bijzondere omstandigheden!). Iedere stimulans ontbreekt in de wet om de alimentatie-ontvanger richting eigen inkomen en financiele onafhankelijkheid te bewegen. Juist deze stimulans lijkt een ‘must’ waaraan de politiek een belangrijke bijdrage kan gaan leveren. De alimentatie-ontvanger dient na 12 jaar sowieso op eigen benen te staan, maar waarom zou de alimentatiebetaler daar in het slechtste geval 12 jaar lang op moeten wachten? Waarom niet tijdig beginnen en de ontvanger op zijn/haar eigen verantwoordelijk aanspreken? Natuurlijk dient daarbij rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van jonge kinderen en de verdeling van de zorgtaken en kosten van de kinderen. Het zal een plan op maat moeten zijn. Maar vele vaders, kijk naar oud ministers Eurlings en Bos, zijn bereid een belangrijk aandeel hierin te nemen.
   
   Al eerder is er door twee collega advocaten van mij een soort persoonlijk ontwikkelingsplan op maat voorgesteld dat destijds is gepubliceerd in de Staatscourant. De bedoeling was om bij indiening van een alimentatieverzoek tevens een plan aan de rechter te overleggen omtrent de wijze waarop de alimentatie-ontvanger verwacht zo snel mogelijk en zo veel mogelijk in eigen levensonderhoud te voorzien. Aan de hand van een dergelijk plan kan periodiek een evaluatie worden uitgevoerd naar de stand van zaken c.q. de vorderingen. Hierdoor wordt er dus een controle mechanisme ingebouwd en daarmee een prikkel voor de alimentatie-ontvanger afgeven.